3.Hafta Ders İçeriği (2 Mart 2016)

Geçen hafta e-öğrenme sisteminin tasarlanması ve geliştirilmesinde kullanılan ADDIE modelinden bahsetmiştim. Burada yine kısaca özetleyelim…

analiz	tasarlama	geliştirme	uygulama	değerlendirme
*ihtiyaç analizi *hedef kitle analizi * içerik analizi	*öğrenme hedefleri *ders dizilimi *öğretim stratejisi *dağıtım stratejisi *değerlendirme stratejisi	*içerik geliştirme *hikaye tahtası geliştirme *ders yazılımı geliştirme	*donanım ve yayma *öğrenme aktivitelerini yönetme	*tepkiler *öğrenilenler *davranış *sonuçlar

Analiz ve tasarlama aşamaları kursun etkili olmasını, öğrenenlerin motivasyonunun ve katılımının sağlanması için gereklidir. Öğrenenlerin ihtiyaçlarını ve öğrenme malzemesini analiz etmek, uygun öğrenme aktiviteleri bulmak ve teknik çözümler bulmak işe yarar bir ders tasarlamak için çok önemlidir.

Dersin etkililiği ve katılımcıların motivasyonu aşağıda verilen birkaç unsura bağlıdır;

*Katılımcılar için ders amaçları ve içeriğin ayırıcı olma özelliği: (belirgin olması) Katılımcıların mevcut ihtiyaçları karşılayacak mı?

*Kursun çeşitli öğrenme aktiviteleri sunması: Öğrenme aktiviteleri ilginç mi, insana ilham veriyor mu, katılımcıların seviyelerine uyuyor mu?

*Dersin devam süresi, zamanlama, ödenecek saat sayısı: Bunlar katılımcıya uygun mu?

*Teknik yön: Teknik çözümler öğrenenlere uygun mu? Teknik öğeler katılımcılar için açık ve anlaşılır mı?

Bu hafta modeldeki analiz ve tasarım aşamalarından ayrıntılı olarak bahsedeceğim. Bu amaçla, E-learning methodologies - A guide for designing and developing e-learning courses, Part I – Introduction, Sayfa: 27-43 incelendi. Bu bölümde öğrenenlerin ihtiyaçlarına bağlı olarak ders içeriğinin belirlenmesi, öğrenme hedeflerinin tanımlanması ve ders yapısının tanımlanması yer almaktadır.

ANALİZ (ÇÖZÜMLEME)

1)İHTİYAÇ ANALİZİ

Bir e-öğrenme dersi tasarlanmadan önce, ihtiyaç analizi profesyonel bilgi ve becerilerdeki boşluğu doldurmak için eğitimin gerekli olup olmadığını ve e-öğrenme  eğitimi vermek için en iyi çözüm olup olmadığını tespit etmeye katkıda bulunmalıdır. Bu aşamada ders içeriğini belirlemek için gereksinimlere odaklanılır, eksiklikler belirlenir.

2)HEDEF KİTLE ANALİZİ

            Hedef kitle analizi, ders tasarımını etkileyebilecek çeşitli faktörlerin belirlenmesi için gereklidir. Öğrenen ile ilgili bu faktörler aşağıda sıralanmıştır;

*öğrenenlerin ikamet ettiği bölge ya da çoğrafi alan (dili ve kültürü tanımlamak, senkron ve asenkron seçenekler geliştirmek)

*öğrenenlerin çalıştığı kurum veya teşkilatın çeşidi ve öğrenenlerin buralardaki profesyonel rolleri ( her bir ghedef kitle grubu için spesifik öğrenmeamaçları belirlemek)

*öğrenenlerin konu hakkındaki uzmanlıkları ve önceki öğrenmeleri ( ön öğrenmeleri çok olan kişiler az olanlara göre daha az öğrenme desteğine ihtiyaç duyarlar)

*öğrenenlerin bilgisayar becerileri ve teknik uzmanlıkları(bilgisayar tabanlı etkileşimli aktivitelerin güçlüğünü tanımlamada yardımcı olacaktır)

*öğrenme içeriği ve e-öğrenme için kullanılabilir zaman miktarı (bu bilgi sağlanacak içeriğin miktarını etkiler ve içeriğin ünitelendirilme miktarı hakkında bilgi verir)

*öğrenenlerin e-öğrenmeye katılacakları internete bağlanacakları yer, ev, iş, öğrenme merkezi vs.(ders için  bağlantı sürecinin ne kadar süreceğine ve öğrenenlerin plug-ins leri internetten indirip indiremeyeceğine karar vermek için gereklidir)

*ağ trafiği (web sitesine girişlerde kullanılan toplam indirilme miktarı olarak adlandırılan ağ trafiği kısıtlamaları uygulanan performansı yavaşlatabilir ve kullanıcı verimliliğini azaltabilir. Bazı durumlarda, düşük trafikli uygulamalar iletilmesi daha kısa sürdüğü için tercih edilebilir.)

*ekran boyutu, gösterebilecekleri renk sayısı, ses özellikleri, RAM, işlemci türü ve hızı gibi bilgisayar ve yazılım kapasitesi ( çoklu ortam kapasitesi de dahil teknik ihtiyaçlar plug-in ler ve ortam birleşimlerinin seçimini etkiler)

3) İÇERİK ANALİZİ

            Bir ders amacı, içeriğin ilk tanımını ve kurs tasarımının bir odağını gösterir. Bu amacı başarmak için ayrıntılı ders içeriğini belirlemek öğretim tasarımcısı için çok önemlidir.

            İçerik analizi muhtemelen öğretim tasarımı sürecinin en önemli aşamasıdır. Tasarım doğru ve ilgili içeriği içermezse, bilgiyi öğrenenlere aktarmada en iyi öğretim metodunun ve ortamının kullanılması pek de bir şey ifade etmez. İçerik analizi program taslağının ve belirli öğrenme hedeflerinin geliştirilmesi için ön koşuldur.

            Analizi gerçekleştirmek için öğretim tasarımcısı ve konu alanı uzmanı beraber çalışırlar. Bu süreç öğretim tasarımcısına içeriği tanımada yardımcı olurken, konu alanı uzmanını göz önünde bulundurulması gereken içeriğin en önemli yönlerini göstermeye ve her bir içerik öğesiyle çalışmaya zorlar. Süreç boyunca hem öğretim tasarımcısı hem de konu alanı uzmanı içeriği öğrenenlerin bakış açısıyla görme fırsatı yakalar.

İçeriğin belirlenmesi ve analizi aşağıdaki metotların uygulanmasıyla yapılabilir.

-Görev analizi: Bir insanın bir iş görevini yerine getirirken aldığı kararlar ve yaptığı hareketlerin aynı zamanda bu karar ve hareketleri destekleyen gerekli beceri ve bilgilerin detaylı analizidir. Gösterilmesi gereken performansın çok iyi tanımlanmış parçalarını içerir. Öğrenenlerin öğrenmesi veya geliştirmesi gereken iş görevlerini ve güçlendirilmesi ya da geliştirilmesi gereken beceri ve bilgileri belirler. Daha çok performans dersleri olarak adlandırılan kişiler arası ilişki becerileri ya da belirli bir işle ilgili becerilerin kazandırılmasına yönelik ders tasarımlarında kullanılır.

-Konu analizi: İçeriğin sınıflandırılması ve belirlenmesi için yapılır. Bilgilendirme dersleri olarak adlandırılan, her şeyden önce eğitim amaçlarını başarmak ya da bilgi sağlamak için tasarlanmış dersler için uygundur.

TASARIM

1)ÖĞRENME HEDEFLERİNİN BELİRLENMESİ

            İçerik analizine bakarak tüm ders amaçlarını daha özel ve belirli öğrenme hedeflerine dönüştürülmesi mümkündür. Öğrenme hedefleri her bir öğrenme ünitesinin beklenen çıktılarını tanımlar. Öğrenme hedefi, öğrenen tarafından kazanılmış bir yeterlilik veya performans kapasitesini tanımlayan bir ifadedir. Hedefler, her bir aktivite için açıkça belirtilmiş olmalıdır.

            Öğrenme hedefleri iki ana öğenin birleşiminden oluşur:

-performansın beklenen bir seviyesi (tanımlamak yada açıklamak gibi bir hareket fiiliyle)

-öğrenme içeriği (öğrenilmesi gereken bilgi ya da becerinin bir türü)

            Yeniden elden geçirilmiş Bloom taksonomisine göre öğrenme hedefleri bilişsel performansın altı farklı aşamasında ifade edilebilir. En düşük performans seviyesinden en yüksek düzeyde performans seviyesine doğru bu altı aşama söyle ifade edilebilir; bilme, anlama, uygulama, analiz, değerlendirme ve sentez.

2)DERS DİZİLİMİNİN BELİRLENMESİ

            Bu aşamada ders planlanırken öğrenme hedeflerinin nasıl sıralanacağı belirlenir. Ders dizilimi yapılırken kullanılan metotlardan bazıları aşağıda verilmiştir;

* ön-koşul öğrenmelere göre öğrenme hedefleri hiyerarşisi hazırlamak

* performans derslerinde (iş temelli derslerde) içeriği gerçek iş koşullarını sunacak şekilde organize etmek

* performansa dayalı olmayan derslerde içeriği, üyelerinden önce sınıfın karakteristik özelliklerini tanımlamak, önce problemi sunmak sonra tanımlamaları yapmak ve somut, basit bilgiyle başlayıp soyut, karmaşık kavramlara geçmek gibi yapısal bağlantılara göre organize etmek

* öğrenenlerin profillerinin iyi bilindiği durumlarda öğrenenlerin aşina olduğu kavramları daha önce vermek

* programa genel bir bakış açısıyla başlayıp sonra daha özel konularla devam edip en sonunda tekrar genel bir özet yapmak

*programın temel fikirleri öğrenenler tamamen anlayıncaya kadar üstüne  ekleyerek tekrar tekrar yer vermesi

E-ÖĞRENME UYGULAMA PROJESİ

 Araştırma Yöntemleri Dersi için E-Öğrenme Kaynağı Geliştirilmesi

Analiz Aşaması

1. İhtiyaç Analizi:Lisans üstü eğitim alan öğrencilerin hepsi Araştırma Yöntemleri dersi almaktadır. Öğrencilerin çoğu bu derslere hiç bir ön bilgiye sahip olmadan katılmakta ve sorun yaşamaktadırlar. Ön bilgi sahibi olmak adına araştırma yapan öğrenciler literatürde var olan bilgiler arasında boğulmakta, nerden nasıl başlayacakları hususunda karar verememektedirler. Bu ders için gerekli olan ön öğrenmelerin sağlanması daha sonrada kişilerin kendi alanlarında bu yöntemlerin nasıl kullanılacağına ilişkin bilgilendirilmeleri öğrenciler için daha faydalı olacaktır. 

2. Hedef Kitle Analizi:

-Öğrenenler lisanüstü eğitim almaktadır.

-Öğrenenler farklı alanlardan gelmektedir.

-Öğrenenlerin bilgisayar becerileri e-öğrenme uygulamalarına katılmak için yeterlidir.

- Öğrenenler e-öğrenmeye dayalı derslere her yerden katılabilirler.

3. İçerik Analizi : İçerik, konu analizi yapılarak belirlenmiştir. Araştırma Yöntemlerini anlatan kitaplar incelenmiş, en sık kullanılan yöntemler derlenmiştir. Yöntemler birbirinden bağımsız bir kaç kategoriye ayrılabildiği için içerik modüllere ayrılmıştır.

Tasarım Aşaması

1.Öğrenme hedefleri: Bu eğitimin sonunda öğrenenler her bir modülde ilgili yöntemle alakalı aşağıdaki hedeflere ulaşacaktır.

Bilişsel hedefler

- İlgili yöntemin nerde, nasıl, kimlere uygulanabileceğini ve çeşitlerini bilir.

- Okuduğu araştırmalarda kullanılan yöntemi tanır.

- Okuduğu araştırmalardaki kullanılan yöntemi değerlendirir.

- Gerçekleştirmeyi düşündüğü araştırmada hangi yöntemi kullanacağına karar verebilir.

 2. Ders Dizilimi : Eğitim bir dönem ( 16 hafta) sürecektir. Konular aşağıdaki gibi modüllere ayrılmıştır. her bir modülde yine birbirinden bağımsız yöntemler vardır.
modül 1: Tarama Modelleri
modül 2: Deneysel Modeller
modül 3: Nitel Araştırma Modelleri
modül 4: Karma Araştırma Modelleri